Dernek kuruluşu için en az yedi gerçek kişi, bir tüzük ve kuruluş bildirimi gerekir. Kuruluş sonrası ilk altı ayda yapılması gerekenler ve sık yapılan hatalar.
Dernek kurmak, sanılanın aksine uzun bir izin sürecine bağlı değildir. Kuruluş bildirimiyle tüzel kişilik kazanılır; asıl iş kuruluştan sonra başlar.
Temel şartlar
- Fiil ehliyetine sahip en az yedi gerçek kişi (tüzel kişiler de kurucu olabilir)
- Kanuna ve amaca uygun bir tüzük
- Bir yerleşim yeri (dernek merkezi)
- Kanunla yasaklanmış amaç ve faaliyet taşımaması
Kuruluş adımları
- Kurucular bir araya gelir ve derneğin amacı, adı, merkezi netleştirilir. Ad seçiminde daha önce tescil edilmiş adlarla karışma riskine dikkat edilmelidir.
- Tüzük hazırlanır. Tüzük, derneğin anayasasıdır; organları, üyelik koşullarını, aidatı, genel kurul usulünü ve gelir kaynaklarını belirler. Ayrıntı için dernek tüzüğü nasıl hazırlanır yazımıza bakabilirsiniz.
- Kuruluş bildirimi ve ekleri hazırlanır; kurucuların imzaladığı bildirim ve tüzük ile derneğin bulunduğu yerin valiliğine başvurulur.
- İnceleme. Bildirim ve belgeler incelenir; eksiklik varsa tamamlanması istenir.
- Deftere kayıt. Dernek, dernekler siciline kaydedilir.
Kuruluştan sonra ilk yapılacaklar
Kuruluş tamamlandıktan sonra çoğu dernekte atlanan adımlar şunlardır:
- Defterlerin tasdik ettirilmesi ve kullanılmaya başlanması
- İlk genel kurulun süresinde yapılması — kuruluş bildiriminden itibaren belirli bir süre içinde ilk genel kurulun toplanması ve organların oluşturulması öngörülmüştür
- DERBİS şifresinin alınması (nasıl alınır)
- Banka hesabının açılması ve alındı belgelerinin bastırılması
- Üye kayıt düzeninin kurulması — ilk üyelerden itibaren kaydın düzgün tutulması, sonradan geriye dönük düzeltmeye göre çok daha kolaydır
Sık yapılan hatalar
- İnternetten indirilen tüzüğün amaç ve faaliyet kısmını uyarlamadan kullanmak; sonradan her değişiklik genel kurul gerektirir.
- Aidat tutarını ve tahsil dönemini tüzükte belirsiz bırakmak.
- İlk genel kurulun süresini kaçırmak.
- Üye listesini baştan düzensiz tutmak — 30 üyeyle başlayan dağınıklık 300 üyede onarılamaz hale gelir.
Baştan doğru kurmanın getirisi
Yeni kurulan derneklerde en büyük tasarruf, kayıt düzenini ilk günden oturtmaktır. Üye, aidat ve karar kayıtlarını başından itibaren tek yerde tutan dernekler ilk beyanname döneminde ve ilk genel kurulda fark yaratır. Küçük ölçekli başlangıç için paketler sayfasına, işleyişi görmek için ücretsiz demo sayfasına bakabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; güncel şart ve süreler için bağlı bulunduğunuz valilik/il müdürlüğü ile mevzuat metinleri esastır.